دانشگاه در سایه جنگ؛ واکنش جامعه علمی به بی‌حرمتی به ساحت علم

به گزارش خبرنگار مهر، حمله به پژوهشگاه فضایی ایران، آسیب به دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تجاوز نظامی به دانشگاه صنعتی اصفهان، آسیب به شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و حمله هوایی به دانشگاه علم و صنعت ایران تنها گوشه‌ای از جنایات دشمن در مدت یک ماهه جنگ تحمیلی بوده است.

خسارت و تخریب ۱۵۴ نقطه علمی در ۲۱ دانشگاه

بر اساس اعلام وزارت علوم؛ تاکنون ۱۵۴ نقطه علمی در ۲۱ دانشگاه، موسسه و مرکز آموزش عالی زیر نظر این وزارت دچار خسارت و تخریب شده و برآورد اولیه نشان می‌دهد خسارات وارد شده به این مراکز عملی، پژوهشی و دانشگاهی به بیش از ۴ هزار میلیارد تومان رسیده است.

تاکنون شخصیت‌ها و نهادهای علمی، سیاسی مختلفی نسبت به این بی‌محرمتی به صاحت علم واکنش نشان داده و این اقدامات را محکوم کردند.

دشمنان به دنبال متوقف کردن جریان تولید علم و حرکت علمی ایران هستند

محمدرضا عارف؛ معاون اول رئیس‌جمهور و عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی شریف در تماس با وزیر علوم با اشاره به حملات اخیر دشمن به برخی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، این اقدامات را به‌شدت محکوم کرد و آن را نشانه‌ای آشکار از دشمنی با علم، فناوری و پیشرفت ملت ایران دانست.

وی با تأکید بر اینکه آنچه دشمنان در این مدت نشان داده‌اند، مخالفت با اصل علم و پیشرفت در ایران است، تصریح کرد: دشمنان به‌دنبال آن هستند که جریان تولید علم و حرکت علمی کشور را متوقف کنند و با ایجاد ناامنی، دانشگاه را از کارکرد اصلی خود بازدارند.

عارف اظهار کرد: علم در این سرزمین ریشه‌ای چند هزار ساله دارد و ملت ایران در طول تاریخ، حتی در برابر تهاجمات گسترده و ویرانگر، از جمله حمله مغول، هرگز مسیر علم و دانش را متوقف نکرده است.

وی تأکید کرد: امروز نیز اقدامات رژیم صهیونیستی و دولت آمریکا در هدف قرار دادن مراکز علمی، در امتداد همان رویکرد برای مقابله با پیشرفت علمی ایران است، اما همان‌گونه که در گذشته ناکام مانده‌اند، این بار نیز به نتیجه‌ای نخواهند رسید.

معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه دستاوردهای علمی دانشمندان ایرانی یکی از پایه‌های اصلی اقتدار ملی است، خاطرنشان کرد: همین ظرفیت‌های علمی و فناوری است که امروز در بخش‌های مختلف به کمک کشور آمده، قدرت ملی را افزایش داده و دشمنان را دچار سردرگمی و شکست کرده است؛ از همین رو نیز کینه‌ای عمیق نسبت به دانشگاه‌های کشور در دل دارند، در حالی که نمی‌دانند علم از ایران و ایرانی جداشدنی نیست.

وی بر ضرورت ادامه مسیر توسعه علمی با قدرت بیشتر تأکید کرد و افزود: حفظ و تقویت سرمایه‌های انسانی، به‌ویژه اساتید و نخبگان، یک اولویت جدی است و لازم است برنامه‌ریزی ویژه‌ای برای تأمین معیشت اساتید، به‌خصوص اساتید جوان، صورت گیرد.

عارف همچنین بر لزوم بازگشایی هرچه سریع‌تر دانشگاه‌ها پس از تعطیلات نوروزی تأکید کرد و گفت: بازگشت دانشگاه‌ها به روند عادی آموزش و پژوهش، پیام روشنی از پویایی، اقتدار و ایستادگی ملت ایران به دشمنان خواهد بود و آنان را در دستیابی به اهدافشان ناکام خواهد گذاشت.

وی در پایان تصریح کرد: مسیر پیشرفت علمی کشور با اتکا به توان داخلی و سرمایه انسانی ارزشمند، با قدرت ادامه خواهد یافت و هیچ اقدام خصمانه‌ای قادر به توقف این حرکت نخواهد بود.

ساحت علم از جنگ مستثنی است

حسین سیمایی صراف وزیر علوم در بازدید از ساختمان‌های آسیب‌دیده دانشگاه علم و صنعت در جمع خبرنگاران اعلام کرد: طبق رویه‌های قضایی و کنوانسیون‌های بین المللی ساحت علم از جنگ مستثنی است. چندین دانشگاه و مرکز تحقیقاتی مورد اصابت مستقیم قرار گرفته است اما ساختار علم با زدن ساختمان‌ها فرو نمی‌پاشد.

وزیر علوم گفت: علم در ایران نهادینه شده است و ساختار پیدا کرده است؛ با زدن ساختمان مسیر علم مختل نمی‌شود، مسیر علم در ایران بی بازگشت است. هدف قرار دادن مراکز علمی مسئولیت بین المللی برای کشور مهاجم به وجود می‌آورد.

وی اظهار کرد: اقدام حقوقی در همه موارد را آغاز کردیم و مستندسازی محکمه پسند را انجام داده‌ایم. دولت نسبت به همه خرابی‌ها مسئولیت دارد و اقدامات جبرانی را آغاز کرده است.

حمله به دانشگاه‌ و دانشگاهیان برخلاف کنوانسیون چهارم ژنو است

وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بیانیه‌ای مشترک ضمن برشمردن جنایات دشمن در حمله به دانشگاه‌ها و دانشگاهیان اظهار کردند: این اقدام برخلاف کنوانسیون چهارم ژنو در خصوص حفاظت از اشخاص غیرنظامی در زمان جنگ است که مبنای اصلی حفاظت از اشخاص و سازه‌های غیر نظامی در زمان جنگ می‌باشد.

حسین سیمایی صراف و محمدرضا ظفرقندی تاکید کردند که به‌ویژه مواد ۵۰ و ۵۲ پروتکل ۱ الحاقی به آن کنوانسیون در این خصوص صراحت کافی دارد. به علاوه، اهمیت حفاظت از دانشگاه و دانشگاهیان در بیانیه آموزشگاه‌های ایمن ۲۰۱۵ (Safe School Declaration) مورد تاکید کشورها قرار گرفته است. پرونده‌های کیفری متعدد در خصوص جرائم جنگی نیز بر لزوم حمایت از اشخاص و اماکن غیر نظامی در طول جنگ تاکید داشته‌اند پروندههای Prosecutor v. Stanislav Galie و Prosecutor v. Pavle Strugar در چهارچوب جنایات واقع شده در یوگوسلاوی سابق نمونه‌هایی از این قبل پرونده‌ها هستند.

آن‌ها اظهار کردند: ما به‌عنوان مدیران نهاد علم در ایران توجه همکارانمان در سراسر دنیا را به این جنایات جلب می‌کنیم این جنایات اگر امروز و اینجا محکوم نشوند در انتظار محیط‌های دانشگاهی کشورهای دیگر خواهد بود.

هدف قرار دادن دانشگاه و دانشگاهیان اوج استیصال دشمن در برابر پیشرفت‌های علمی است

سعید حبیبا؛ رئیس سازمان امور دانشجویان نیز با محکومیت شدید حملات بزدلانه استکبار جهانی به حریم مقدس دانشگاه‌ها و مراکز علمی، تصریح کرد: هدف قرار دادن اساتید، دانشجویان و فضاهای آموزشی، اوج استیصال دشمن در برابر پیشرفت‌های علمی ایران مقتدر است. رژیم‌های جنایتکار بدانند که دانشگاه‌های ما سنگر دفاع از استقلال کشور هستند و با ترور و تخریب، چراغ علم در این سرزمین خاموش نخواهد شد.

حملات به دانشگاه‌ها و زیرساخت‌های علمی ننگی در تاریخ بشریت است

دانشگاه خوارزمی نیز با اشاره به تاریخ پر افتخار ایران اعلام کرد: ایران در درازای تاریخ پرافتخار خود پرورش دهنده دانشمندان و ادیبان نامداری مانند ابن سینا، بیرونی و خوارزمی و فردوسی و سعدی و حافظ و مولانا بوده است و ملت ایران امروز به خود می‌بالد که سهم تاثیرگذاری در تمدن بشری داشته است. دستاوردهای غرورآمیز علمی امروز دانشمندان و دانشگاه های ایران در ادامه مسیر علم‌پروری ایرانیان است که نخبگان دانشگاهی ایران را همچون پیشینیان خود به مرزهای دانش و پیشرفت علمی در برخی حوزه ها رسانده و ساخته های دست ایشان تحسین جهانیان را در پی داشته است.

این نهاد علمی اعلام کرد: رژیم جنایتکار اسرائیل به همراه آمریکای سلطه گر و تمامیت خواه که سالهاست مبلغ و مدعی دروغین آزادی و حقوق بشر هستند و به این بهانه جنایات بیشماری در گوشه و کنار جهان رقم زده اند، در جریان جنگ تحمیلی علیه ایران نقاب از چهره خبیث خود برداشته و آشکارا به مدارس، محیط های علمی و دانشگاهی و دانشمندان ایران حمله و زیرساخت های علمی و آموزشی را نابود می کنند. آسیب به مراکز علمی و آموزشی، ضربه‌ای جبران ناپذیر به مسیر پیشرفت دانش و سرمایه مشترک بشری است. دانشگاه‌ خاستگاه عرضه اندیشه، نوآوری و بستری برای سازندگی و تربیت نسل‌های آینده‌ است و امنیت و حرمت این نهاد علمی و انسانی می باید در هر شرایطی پاس داشته شود.

دانشگاه خوارزمی ضمن هشدار در مورد هرگونه تهدید علیه زیرساخت های علمی و آموزشی و دانشمندان کشور و لزوم حفاظت و حراست از نهاد علم و اندیشه، جنایت متجاوزان به دانشگاه علم و صنعت را به شدیدترین وجه محکوم کرد.

این نهاد علمی، حملات به دانشگاه‌ها و زیرساخت‌های علمی را ننگی در تاریخ بشریت و موجب شرم منادیان دروغین آزادی دانشت و از همه دانشگاه‌ها و دانشگاهیان آزاده جهان دعوت کرد تا در حمایت از امنیت و حرمت دانشگاه‌ها هم‌صدا شده و با محکوم کردن این حملات، خواهان توقف وارد آوردن هرگونه آسیب و تهدید به نهادهای علمی کشور شوند.

دانشگاه خوارزمی اعلام کرد: بی تردید وجود دانشگاه های آزاد و آباد زمینه ساز استمرار پیشرفت علم و خدمت دانشگاهیان به تمدن بشر است و این مسئولیت همگانی است که پاسدار و حافظ محیط های علمی و دانشگاهی باشند.

محمد علی دادگسترنیا مدیر روابط عمومی وزارت علوم و دستیار رسانه‌ای وزیر در واکنش به حمله ددمنشانه آمریکا و اسرائیل به دانشگاه علم و صنعت نوشت: یک ماه از جنگ رمضان گذشته و دشمنان ایران در تله‌ای مرگبار گرفتار شده‌اند؛ تله‌ای که طی سال‌ها با علم بومی، شجاعت و تمدن ساخته شده است. حالا بهتر می‌فهمیم چرا دانشگاه‌ها و دانشمندان را هدف می‌گیرند.

‌چراغ دانایی خاموش نمی‌شود...

نهاد ترویجی نانو دانشگاه علم و صنعت ایران (فولرن) نیز به بهانه بمباران دانشگاه علم و صنعت در یادداشتی نوشت: صبح دیروز خبر حمله به دانشگاه رسید؛ خبری تلخ که میان گفت‌وگوهای روزمره پیچید و ناگهان دل‌ها را سنگین کرد.

گفته می‌شود آسمان دانشگاه برای لحظاتی زیر بمب‌های دشمن خون‌خوار لرزیده ‌و ساختمان‌هایی که سال‌ها مأمن درس و تلاش بودند، زخم‌هایی از آتش بر تن گرفته‌اند. امروز دانشگاه ساکت است. راهروهایی که همیشه پر از رفت‌وآمد بود، آرام مانده‌اند، صندلی‌های کلاس‌ها خالی‌اند و درهای دانشکده برای مدتی بسته شده است.

اما دانشگاه فقط ساختمان نیست. دانشگاه قلب‌هایی است که برای دانستن می‌تپند؛ صدای قدم‌هایی است که در راهروهایش آینده را جست‌وجو می‌کنند. ذهن‌هایی است که حتی زیر سایه‌ی جنگ هم از پرسیدن دست نمی‌کشند. دشمن شاید دیوارها را ویران کند، اما اندیشه را نه. شاید سقف‌ها فرو بریزد، اما امید نه.

آتش می‌تواند بر دیوارها بنشیند، می‌تواند شیشه‌ها را فرو بریزد و سکوتی سنگین بر حیاط دانشگاه بگذارد؛ اما چراغ دانایی با این چیزها خاموش نمی‌شود.

زیرا هرجا کتابی دوباره باز شود، هرجا قلمی دوباره روی کاغذ حرکت کند، هرجا جوانی با چشمانی روشن به فردا نگاه کند… دانشگاه دوباره زاده می‌شود و آن روز دور نیست؛ روزی که دوباره درهای دانشگاه باز می‌شود، قدم‌ها در راهروها می‌پیچد و زندگی به کلاس‌ها بازمی‌گردد.

آن روز، در میان خاطره‌ دود و ویرانی، همه خواهند فهمید که این سرزمین نه با آتش می‌شکند و نه با تهدید از پا می‌افتد. دانشگاه دوباره خواهد ایستاد و ایران نیز سربلند خواهد ماند.