خبرگزاری مهر- گروه استانها- چیزی که نگاه رهگذران را در این شبها و در تجمعات حمایتی از وطن جلب میکند، تنوع چهرهها و طیفهای مختلف شرکتکنندگان است. در میان این چهرهها، حضور زنان همیشه نقشی برجسته دارد؛ حضوری که فقط در تعداد خلاصه نمیشود، بلکه با نوع رفتار و نظمدهی خاص آنان معنا پیدا میکند.
از وقت اذان مغرب که میگذرد، وقتی جمعیت بیشتر میشود، زنان همچنان ستونهای ارتباطی این جریان مدنی باقی میمانند. صدای گفتوگوهایشان، پیامهای ساده اما مهمی را منتقل میکند: «آرام باشید»، «حواستان به هم باشد»، «بچهها را نزدیک خود نگه دارید». این پیامها شاید کوچک به نظر برسند اما در کنار هم، یک فضای امن و انسانمحور میسازند.
حضور زنان در این صحنهها نه تنها فضا را انسانیتر میکند، بلکه به تجمع، رنگی از آرامش و همبستگی میبخشد. آنها در جریانهای مدنی نقش کسانی را دارند که هم حامل معنا هستند و هم حامی جمع؛ همان کسانی که مشارکت اجتماعی را از یک تجمع ساده به تجربهای عمیقتر و انسانیتر تبدیل میکنند.
در واقع زنان همیشه نشان دادند که هرچند نمیتوانند در نبرد حضوری و تن به تن برای دفاع از کشور بجنگند اما به خوبی میتوانند نقش مهم حمایتی خود را در صحنه نبرد حق و باطل ایفا کنند و برای آگاهسازی بیشتر و به موقع جامعه نقشآفرینی کنند. اغلب در گوشهای از فضای تجمع، معمولاً زنانی دیده میشوند که کارهای هماهنگی را پیش میبرند، هماهنگی گروه سرودها، جذب و توجیه کودکان و نوجوانان، ترغیب جوانان و انگیزه دادن برای حضور پررنگتر در دفاع از میهن یا آرامکردن فضایی که ممکن است به دلیل ازدحام، تنشزا شده باشد.
آنها با شیوهای که ترکیبی از صبوری و قاطعیت است، نظم را بدون تحکم برقرار میکنند؛ نظمی که بسیاری از ناظران اجتماعی آن را «نظم نرم» مینامند.
نقش چندبعدی زنان در عرصه مدنی
در ارزیابیهای جامعهشناختی اخیر، حضور زنان در رویدادهای مدنی بهعنوان یکی از موثرترین عناصر ساماندهی اجتماعی معرفی میشود. گزارشهای میدانی خبرنگاران و ناظران شهری نشان میدهد که زنان با بهرهگیری از تواناییهای ارتباطی، مدیریت نرم و مهارت در کاهش تنش، نقش مهمی در شکلدهی به تجمعات مدنی دارند.
زهره شکوری کارشناس اجتماعی در گفتگو با خبرنگار مهر و با اشاره به حضور چشمگیر زنان در تجمعات میگوید: زنان معمولاً در سه سطح اثرگذار ظاهر میشوند: زنان در مشارکت مدنی نقش چندبعدی دارند؛ نقشی که از سازماندهی و آرامسازی فضا گرفته تا استمرار حرکت اجتماعی، همه را شامل میشود و حضور آنان به شکل مستقیم بر کیفیت تجمعات و کارآمدی رویدادهای مدنی تأثیر میگذارد.
وی ادامه میدهد: زنان ایرانی، با ظرفیتهای ذاتی و اکتسابی خود، نه تنها میتوانند به عنوان یک نیروی پیشرو در جنگ رسانهای با دشمن صهیونیستی عمل کنند، بلکه حضور و نقشآفرینی فعالانهای در تجمعات حمایتی از ایران دارند.
شکوری معتقد است که روایتگری عاطفی، استفاده هوشمندانه از ابزارهای نوین رسانهای، نمایندگی تنوع فرهنگی، تقویت صدای جنبشهای جهانی و نقش مادران در تربیت نسل مقاوم، از جمله ظرفیتهای مهم بانوان در جنگ رسانهای است. همچنین، حضور پررنگ، نمادین و سازماندهیشده زنان در تجمعات، به افزایش شور، پایداری و تأثیرگذاری این گردهماییها کمک شایانی میکند.
مادران، دختران و خواهران شهید؛ اسوههای ایستادگی در گذر تاریخ
از سویی دیگر در دل شب حماسه و ایثار، هنگامی که شعلههای جنگ، آسمان میهن را میخراشید و طنین صدای مردان خدا، در کوهها میپیچید، زنانی بودند که استقامتشان، چونان سدی پولادین، در برابر سیل غم ایستاد. مادرانی که عصاره جانشان، در رگهای فرزندان شهیدشان جاری بود؛ دخترانی که نور امید پدران بودند و خواهرانی که همدم روزگار برادران دلاورشان اما قصه، قصه جدایی بود، قصه پر کشیدن عزیزترینها از آغوش گرم خانواده.
ایستادگی مادران، دختران و خواهران داغدار، نه یک اتفاق، بلکه یک «فرایند» پویاست که تار و پود جامعه را با نخهای زرین عشق، ایثار و مقاومت میبافد. این مقاومت، هویت ملی را غنی میسازد، ارزشهای اخلاقی را پاس میدارد و روحیه پویایی و سازندگی را در کالبدِ وطن میدمد.
در این باره نیز مریم صادقی، روانشناس نیز در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص تأثیرگذاری این فرایند بر جامعه میگوید: این بانوان، «قهرمانان خاموش» و «ستارگان هدایتگر» جامعه هستند که نور وجودشان، راه را برای فرداهای روشنتر هموار میسازد.
وی ادامه میدهد: ایستادگی این بانوان در برابر مصیبت، بهویژه در شرایط سخت جنگ و پس از آن، به الگویی الهامبخش برای سایر شهروندان، بهخصوص جوانان تبدیل میشود. این مقاومت، نشان میدهد که حتی در دل تلخترین حوادث، میتوان با تکیه بر ارزشهای معنوی و انسانی، به زندگی ادامه داد و حتی آن را پربارتر ساخت. این امر، امید را در جامعه زنده نگه میدارد و از یأس و ناامیدی جلوگیری میکند.
صادقی بر این باور است که ایستادگی خانوادههای شهدا، به نیروهای نظامی و امنیتی، و همچنین به عموم مردم، روحیهی مضاعف برای دفاع از کیان وطن در برابر هرگونه تهدید را میبخشد. این مقاومت، نشان میدهد که جامعه برای حفظ ارزشهای خود، تا چه حد آمادهی فداکاری است.
زن ستون پایداری و سازندگی در نظام ارزشی وطن
در تابلوی پرشکوه تاریخ پر فراز و نشیب هر ملتی، نقش زنان همواره، اگر نگوییم تعیینکننده، دستکم بنیادی بوده است. از اعماق دوران باستان تا پیچیدگیهای دنیای مدرن، زنان در بطن جامعه، در خانواده، در عرصههای فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی، حضوری پررنگ و تأثیرگذار داشتهاند اما در بزنگاههای حساس تاریخ و در هنگامی که وطن در معرض تهدید قرار گرفته یا مردمانش طعم تلخ فقدان را چشیدهاند، نقش زنان ابعادی متعالیتر به خود میگیرد؛ حضوری که گاه در سکوت، اما با صلابتی کوهپیکر، معنای واقعی «قهرمانی» را بازتعریف میکند.
مادران، دختران و خواهران شهید، مصداق بارز این «قهرمانان خاموش» هستند. آنان که در دل شب جنگ، در اوج سوگ عزیزان، نه با سلاح خود، که با سلاح ایمان، صبر و عشق، ایستادگی کردند. ایستادگی آنها، صرفاً یک واکنش شخصی به فقدان نبود؛ بلکه تجلی عمق پیوند ناگسستنی آنها با وطن و آرمانهایش بود. اشکهای پر از ایمان مادران، نگاه امیدوار دختران به افق مقاومت، و یاد برادر که چون ستارهای راهنما در آسمان خواهران میدرخشید، همگی حکایت از روحیهای داشت که از مرزهای درد شخصی فراتر رفته و به سرمایهای اجتماعی و معنوی برای کل ملت تبدیل شده بود.
نظر شما