به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت نیرو، میثم طولابینژاد کارشناس مدلهای آب و هوایی و تحلیل داده شرکت مدیریت منابع آب ایران، با اشاره به طرح مجدد شایعاتی مبنی بر «دزدی ابر و باران» از ایران به دنبال بارشهای شدید اخیر، به بررسی علمی این ادعاها پرداخت و تأکید کرد: هیچ کشوری در جهان توانایی کنترل آب و هوا در مقیاس منطقهای و دزدیدن ابرها را ندارد.
طولابینژاد با بیان اینکه تئوری «بلاکینگ» یا «جنگ آب و هوایی» سالهاست که مطرح میشود، گفت: این تئوری مدعی است که کشورهای غربی یا رژیم صهیونیستی با استفاده از فناوریهایی مثل بارورسازی ابرها (Cloud Seeding) یا سامانههای پیچیده، ابرهای بارانزا را قبل از رسیدن به ایران میدزدند یا مسیرشان را تغییر میدهند تا در ایران خشکسالی ایجاد شود.
وی افزود: این ادعاها تازگی ندارند. سال ۱۳۹۰ و بارها توسط افراد مختلف طرح شده اما همواره سازمان هواشناسی کشور این ادعاها را تکذیب کرده است. این روزها با توجه به تنشهای سیاسی و بارشهای غیرمنتظره، دوباره این شایعات قوت گرفتهاند.
این کارشناس آب و هواشناسی با اشاره به نظر علم در خصوص فناوری بارورسازی ابرها تصریح کرد: پاسخ قطعی و علمی به این سوال این است که هیچ کشوری در جهان توانایی کنترل آب و هوا در مقیاس منطقهای و دزدیدن ابرها را ندارد. برای درک این موضوع، مهم است بدانیم فناوری بارورسازی ابرها واقعاً چه قدرتی دارد.
طولابینژاد با بیان سه نکته کلیدی در خصوص محدودیتهای این فناوری اظهار داشت: اولاً، ابرها را از هیچ نمیسازد. پروفسور «ادوارد گریسپیرد» از کالج سلطنتی لندن میگوید نکته کلیدی این است که این فناوری از هیچ، باران درست نمیکند و شما نمیتوانید آسمان صاف را بارانی کنید. بارورسازی فقط به ابرهایی که خودشان آماده بارش هستند کمک میکند زودتر باران ببارند.
وی افزود: ثانیاً، تأثیر آن بسیار محدود و محلی است. این فناوری در مقیاس بسیار کوچک (مثلاً برای افزایش بارش برف روی یک پیست اسکی) کاربرد دارد و حداکثر میتواند بارش را بین ۵ تا ۲۰ درصد در همان منطقه محدود افزایش دهد. تغییر الگوی آب و هوایی چندین کشور با این روش کاملاً غیرممکن است. ثالثاً، تغییر دما نیز غیرممکن است. برخی شایعات میگفتند دمای تهران ۵ درجه تغییر کرده است، اما دانشمندان میگویند کوچکترین مقیاس عملیات بارورسازی آنقدر قدرتمند نیست که دمای یک منطقه بزرگ را تغییر دهد، چه برسد به ۵ درجه.
طولابینژاد در پاسخ به این سوال که دلیل بارشهای شدید اخیر در ایران چیست، گفت: دلیل بارشهای شدید و بعضاً سیلآسای اخیر در ایران و منطقه، پدیدههای طبیعی و علمی کاملاً شناخته شدهای است: تغییرات اقلیمی، گرم و مرطوب شدن دریای مدیترانه و تغییر در جریانهای جوی.
وی توضیح داد: در اثر تغییرات اقلیمی، هوا گرمتر از همیشه شده است. هوای گرمتر میتواند رطوبت بیشتری را در خود نگه دارد و وقتی باران میبارد، شدیدتر و سیلآسا میبارد. این همان «شلاق آب و هوایی» است؛ دورههای طولانی خشکسالی که با بارشهای کوتاه اما بسیار شدید قطع میشوند.
این کارشناس آب و هواشناسی با اشاره به نقش دریای مدیترانه افزود: گرم شدن بیسابقه آب دریای مدیترانه باعث تبخیر بیشتر آب و بارگیری رطوبت در جو میشود. این هوای مرطوب سپس به سمت شرق (ایران، عراق و ترکیه) حرکت میکند و تبدیل به تودههای بارانزای عظیم میشود. دانشمندان از مدیترانه به عنوان «تانک سوخت طوفانها» یاد میکنند.
طولابینژاد همچنین به تغییر در جریانهای جوی (جت استریم) اشاره کرد و گفت: تغییرات اقلیمی باعث شده الگوی بادهای قوی در ارتفاع تغییر کند و سامانههای بارشی برای مدت طولانیتری روی یک منطقه متوقف شوند و حجم عظیمی از باران را در زمان کوتاه تخلیه کنند.
وی در پایان با اشاره به استفاده ایران از فناوری بارورسازی ابرها خاطرنشان کرد: جالب است بدانید که خود ایران از همین فناوری بارورسازی ابرها استفاده میکند. از اواخر سال ۲۰۲۵ (اواخر ۱۴۰۴)، برنامههای رسمی برای افزایش بارش به ویژه در حوضه دریاچه ارومیه با استفاده از همین روش در کشور در حال اجراست. بنابراین، همیشه وقتی بارش غیرمنتظره یا سیلآسایی رخ میدهد، به جای نتیجهگیری عجولانه درباره «جنگ آب و هوایی»، بهتر است به عوامل اصلی علمی مانند تغییرات اقلیمی و نوسانات طبیعی جوی توجه کنیم.
نظر شما