به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آگاه نوشت: اما آنچه بهعنوان یک اقدام حمایتی کوتاهمدت برای کاهش فشار اقتصادی بر مردم در روزهای پرالتهاب آغاز شد، به سرعت به یکی از جنجالیترین و پربحثترین طرحهای مدیریت شهری در دو دهه اخیر تبدیل شده است. اکنون که تاریخ انقضای این طرح (۲۲ اردیبهشت) از راه رسیده است، دوگانه «موقت یا دائمی» شدن این سیاست، شورای شهر و شهرداری تهران را به چالش کشیده است. از یک سو، موافقان با تکیه بر مزایای ترافیکی، زیستمحیطی و عدالت شهری خواهان تثبیت این طرح هستند و از سوی دیگر، نگرانی از تامین منابع مالی پایدار و جبران درآمد حاصل از فروش بلیت، مدیران شهری را محتاط کرده است.
تولد یک ایده در بحران جنگ تحمیلی سوم
به گزارش «آگاه»، طرح رایگان شدن مترو و اتوبوسهای بیآرتی تهران که در ابتدا برای مقابله با فشارهای اقتصادی ناشی از شرایط جنگی و محدودیتهای رفتوآمد آغاز شد، نهتنها با استقبال گسترده شهروندان مواجه شد، بلکه نتایج قابل توجهی در کاهش ترافیک و آلودگی هوا به همراه داشت. بسیاری از شهروندانی که پیش از این به دلیل هزینههای بلیت یا سهولت استفاده از خودرو شخصی، کمتر به سمت حملونقل عمومی میرفتند، در این مدت به مشتریان دائمی مترو و اتوبوس تبدیل شدند.
این موفقیت میدانی، زمزمههای تبدیل شدن طرح موقت به یک سیاست دائمی را قوت بخشید. با این حال، اجرای این طرح از ابتدا با یک چالش رویهای همراه بود: نیاز به تمدید هفتگی در شورای شهر. این تمدیدهای مکرر که هر بار با فشار افکار عمومی همراه میشد، نشاندهنده شکنندگی یک تصمیم بزرگ بود. اکنون با فرا رسیدن ضربالاجل ۲۲ اردیبهشت و عدم تشکیل جلسه شورا، روند تمدید متوقف شده و به نظر میرسد دوباره باید بهای بلیتها از جیب مردم پرداخت شود؛ مگر آنکه در جلسه پیش روی سهشنبه، اعضای شورا چارهای دیگر بیندیشند.
پیشنهاد مدل تشویقی برای پرداختکنندگان عوارض
در میانه این ابهامات، پرویز سروری، نایبرئیس شورای اسلامی شهر تهران، در گفتوگو با «مهر»، ضمن اشاره به وضعیت فعلی طرح، جزئیات مهمی از چشمانداز دائمی شدن آن ارائه کرد. او ابتدا در مورد وضعیت کنونی طرح توضیح داد: این موضوع پس از شرایط جنگی در شورا مطرح و بهصورت موقت تصویب شد، اما نیازمند تمدید هفتگی است. هفته گذشته این طرح برای یک هفته دیگر تمدید شد اما این هفته به دلیل تشکیل نشدن جلسه شورا، امکان تمدید آن فراهم نشد. در نتیجه، پس از پایان روز بیستودوم اردیبهشت، استفاده از مترو و بیآرتی بهصورت غیررایگان انجام خواهد شد؛ مگر اینکه در جلسه روز سهشنبه شورا، موضوع دوباره مطرح و تمدید شود.
اما مهمترین بخش اظهارات سروری به آینده و امکان دائمی شدن این طرح بازمیگشت. او با اشاره به ابعاد حقوقی و مالی موضوع تاکید کرد که رایگان شدن حملونقل خارج از شرایط جنگی، تشریفاتی جدیتر نیاز دارد. وی گفت: رایگان شدن مترو و بیآرتی خارج از شرایط جنگی، نیازمند ارائه طرحی دوفوریتی به شورای شهر است تا مورد بررسی و رأیگیری قرار گیرد. در بررسیهای اولیه، پیشنهادهای مختلفی مطرح شده است؛ از جمله اینکه در مرحله نخست، خانواده افرادی که عوارض شهری خود را پرداخت کردهاند مشمول استفاده رایگان از حملونقل عمومی شوند و سپس دامنه طرح گسترش پیدا کند.
سروری در ادامه، از قطعی نبودن نتیجه این طرح سخن گفت و افزود: هنوز هیچ تصمیم قطعی در این زمینه گرفته نشده و ممکن است طرح در صحن شورا رأی نیاورد، اما تاکنون حدود ۱۰ نفر از اعضای شورا آمادگی و موافقت اولیه خود را با این طرح اعلام کردهاند. این اظهارات نشان میدهد که اگرچه اقبال سیاسی نسبی به طرح وجود دارد، اما مسیر تبدیل آن به قانون، پرپیچوخم و نیازمند تامین منابع مالی جایگزین است؛ چراکه بخش مهمی از هزینه نگهداری خطوط مترو، تعمیر واگنها و توسعه ناوگان از محل فروش بلیت تامین میشود.
اکثریت اعضای شورا با رایگان شدن مترو موافقند
حجتالاسلام سیدمحمد آقامیری، نایبرئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر تهران، نیز از موافقت اکثریت اعضا با این طرح خبر داد. آقامیری ابتدا به وضعیت فعلی و پایان دوره رایگان بودن اشاره کرد و گفت: در حال حاضر مصوبه جدیدی درباره رایگان شدن مترو و اتوبوس وجود ندارد و مطابق مصوبه قبلی، از روز سهشنبه بلیتها دوباره پولی خواهد شد. در حال حاضر لایحه یا مصوبه جدیدی در این خصوص نداریم، اما طرحی از سوی شورا برای رایگان شدن مترو تهیه شده که احتمالا در یکی دو جلسه آینده در صحن شورا مطرح خواهد شد.
وی افزود: اکثریت اعضای شورای شهر با رایگان شدن مترو موافق هستند. بررسیهای کارشناسی این موضوع از سال گذشته انجام شده و امیدواریم در جلسات آینده شورا این طرح بررسی و تصویب شود. اگر این طرح در صحن شورا رأی بیاورد، مترو میتواند بهصورت رایگان در اختیار شهروندان قرار گیرد که این موضوع یک اقدام خدماتی مهم به نفع مردم خواهد بود. بر اساس مصوبه فعلی، رایگان بودن مترو و اتوبوس تنها تا پایان روز دوشنبه (۲۲ اردیبهشت) ادامه خواهد داشت و از صبح سهشنبه، در صورت عدم تصویب مصوبه جدید، دستگاههای فروش بلیت دوباره روشن میشوند. هرچند آقامیری اشاره کرده که شهرداری ممکن است به طور موقت و داوطلبانه این طرح را تمدید کند و بعدا لایحه آن را به شورا ببرد، اما این سناریو نیز قطعی نیست.
آنچه مسلم است، تجربه کوتاهمدت اما موفق طرح رایگان شدن حملونقل عمومی در تهران، یک آزمون بزرگ اجتماعی و مدیریتی را رقم زده است. از منظر عدالت شهری، چنین طرحی میتواند شکاف دسترسی به فرصتها را کاهش دهد و به ویژه برای ساکنان مناطق کمبرخوردار که فاصله طولانی تا محل کار یا تحصیل دارند کمککننده باشد. در بسیاری از کلانشهرهای جهان نیز سیاستهایی مشابه برای تشویق مردم به استفاده از حملونقل عمومی اجرا شده است. طرحی که از دل بحران جنگ رمضان متولد شد، اکنون این شانس را دارد که به عنوان یکی از بزرگترین تحولات در مدیریت حملونقل پایتخت ثبت شود. پاسخ این پرسش در هالهای از ابهام باقی مانده و به نظر میرسد تنها ساعات آینده و جلسه شورا میتواند تکلیف نهایی شهروندان تهرانی را با یکی از مهمترین خدمات شهری روشن کند.
نظر شما